ადამიანი?!

სხვადასხვა  რელიგიური შეხედულებების მქონე ადამიანებისთვის სიტყვა – „ადამიანის“ განსაზღვრება სხვადასხვანაირია, რამეთუ მათი მსოფლმხედველობა რადიკალურად განსხვავდება ერთმანეთისგან, ამიტომ ვთვლი, რომ ჩემი მხრიდან ადამიანის ასეთი კუთხით დანახვა არასწორი იქნებოდა.

ამ ხანმოკლე სიცოცხლის მანძილზე ბევრი არ მინახავს, მაგრამ სხვადასხვა ფსიქოტიპის თუ აზროვნების ადამიანებს ყოველდღიურად ვხედავ და თამამად შემიძლია გითხრათ, რომ ისინი ერთნაირები არიან.

თუ ადამიანს ავი ძაღლი გამოეკიდება ის დაუფიქრებლად გაიქცევა ისე, რომ იმის გააზრებასაც ვერ მოასწრებს საით მირბის.

თუ ადამიანთა ჯგუფი ორმოში აღმოჩნდება, სადაც არანაირი საკვები არ იქნება, ამოქმედდება ბუნების ნომერ პირველი კანონი – შეჭამე ან შეგჭამენ, და არც მეტი არც ნაკლები ისინი მგლის ხროვას დაემსგავსებიან და ერთმანეთსაც გემრიელად შეახრამუნებენ.

თუ ადამიანი აღმოჩნდება წყალში და ვერ შეძლებს გაცურვას, იგი მის საშველად გასულ ადამიანს დაახრჩობს, რათა დაეყრდნოს გვამს.  ის ამას გაუცნობიერებლად გააკეთებს.

თუ ქალი და კაცი აღმოჩნდებიან სადმე შორს უკაცრიელ კუნძულზე, რომლიდანაც არ არსებობს თავის დაღწევის საშუალება, აუცილებლად გაიღვიძებს ცხოველური ინსტიქტები.

თუ ადამიანს „აღზრდის“ ცხოველი ალბათ ყველას მოგეხსენებათ როგორიც იქნება შედეგი – მივიღებთ“ტარზანს“ ან „მაუგლის“.

თუ ადამიანს გაიზრდება ცივილიზაციისგან მოწყვეტილ ადგილზე (მარტო), იგი რადიკალურად განსხვავებული იქნება ჩვენგან. ის თავიდან აღმოაჩენს იმას რაც პირველყოფილმა ადამიანებმა აღმოაჩინეს და ისწავლეს, მისი ცხოვრების ნირი იქნება ყოვლად განუვითარებელი, რაც შეგვიძლია მივაწეროთ ჩვენს მნიშვნელოვან უნარს  – ჩვენ ერთმანეთს ვუზიარებთ ინფორმაციას და დაგროვილ ცოდნას, გამოცდილებას, ასე რომ სწორედ ეს ყოფილა ადამიანურობის საწყისი – განათლება. მის გარეშე ჩვენ პრიმიტივებად ვიქცევით.

ეს ყველაფერი აქსიომაა და  თქვენ ეს თავადაც იცით, თქვენს წინაშეა ორფეხა ცხოველი -ადამიანი, თავისი ცხოველური ინსტიქტებითურთ. ხშირად ეს შესამჩნევი არაა, რამეთუ ადამიანმა ამდენი საუკუნის განმავლობაში ისწავლა ნიღბის უბადლოდ გამოყენება და იგი მსახიობად იქცა, ის თავის ცხოველურ გამოხტომებს საგულდაგულოდ მალავს, რის გამოც ერთი შეხედვით ცხოველსა და მას შორის ბევრი სხვაობაა, მაგრამ საკმარისია კრიტიკულ სიტუაციაში აღმოჩნდეს, მას სულ ავიწყდება თავისი ნიღაბი და მსახიობური ნიჭი და სცენაზე ვხედავთ ცხოველს, რომელიც არ აპირებს კვლავ დამალოს თავისი ნამდვილი სახე ადამიანის ტყავში.

მაშ როგორ შეიძლება ყველა ადამიანი კაცი იყოს? არა, ეს შეუძლებელია. ჩვენ ვცხოვრობთ ცხოველთა ბრბოში რომლებიც თავიანთ თავს ადამიანებს უწოდებენ, მათ თავადაც იციან, რომ არაფრით განსხვავდებიან ცხოველებისგან . უი ჰო.. სულ დამავიწყდა, თავითონ ამას არასდროს აღიარებენ, არამედ ურცხვად უარყოფენ კიდეც თანაც საკმაოდ „მყარი“ არგუმენტით – „ჩვენ ადამიანურობას სიყვარული გვანიჭებს“. სასაცილოა ამისთანა უბადრუკი არგუმენტის მოსმენა, ნუთუ ცხოველს არ შეუძლია სიყვარული, ნუთუ ძაღლს თავის პატრონი არ უყვარს?  აქ კი ჩნდება კითხვა ცხოველში დევს ადამიანური, თუ ადამიანში – ცხოველური, თუ უბრალოდ ეს ორი ცნება ერთი და იგივეა?!

მაქს შლეის აზრით ადამიანი კოსმოსია.

ხოლო არისტოტელე ამბობდა: „ადამიანი თავისი ბუნებით საზოგადოებრივი ცხოველია“

„ადამიანი ერთადერთი ცხოველია, რომელსაც შეუძლია ცეცხლის გაჩენა, ამის წყალობით მოიპოვა მან ბატონობა დედამიწაზე.“ ამბობდა რივაროლი.

მე ალბათ ამ ორ უკანასკნელს დავეთანხმებოდი, რამეთუ თქვენს წინაშეა ადამიანი- ორფეხა ცხოველი.

Advertisements

როცა დავბრუნდი

„-  მგზავრებს ვთხოვთ გამოცხ…“ ხმა ყურსასმენებით ჩავახშე, ეს ოთხი წელიწადი ისე გავიდა თითქოს არც ყოფილა, გუშინდელივით მახსოვს ამ აეროპორტში, პირველად რომ დავადგი ფეხი ნანატრ ინგლისში.

აეროპორტი დიდად არ შეცვლილიყო, დამლაგებლები ისევ დარბოდნენ წინ და უკან, რათა შემომსვლელების მიერ შემოტანილი ჭუჭყი სწრაფად მოეშორებინათ, აქ სისუფთავის შენარჩუნება რთულია სულ წვიმს, მუქი ფერის ნაფეხურების წმენდა კი სასჯელივით გახდომიათ ამ უნიფორმაში გამოწყბილ ქალებს.

საპირფარეშოში შევედი, სარკიდან გამხდარი სილუეტი მომაშტერდა, თვალები მაგრად დავხუჭე და გავახილე, სილუეტი ძლივს გამოიკვეთა. შავად ჩახატული თვალები ოდნავ გადღაბნილიყო და უფერული ტუჩები ამ კონტრასტში საშინლად ცივ , უემოციო სახეს მიჩენდა. ჩემს არაფრისმეტყველ სახეს დაკვირვებით დავუწყე ცქერა და მომეწონა აი ასეთი ვარ – ყინულივით ცივი და მკაცრი, იმდენად მომეწონა ჩემი ეს იმიჯი რომ ანარეკლს შევატყვე როგორ ჩაეღიმა, მე ვიღიმოდი, ძველებურად თბილად. სულელივით საკუთარ ანარეკლს ვუღიმოდი.

მუსიკას ოდნავ ჩავუწიე, ” There’s possibilities..” გაისმა ყურსასმენებში  Lykke Li-ს ცივი ხმა „ზუსტად ამ მომენტს შეეფერება“, გავიფიქრე “tell Me when you hear my heart stop” ჩემდაუნებურად ავყევი სიმღერას…

შუაზე გადაყოფილი თმა გვერდულად გადავივარცხნე და ოთახი დავტოვე, გარეთ ხალხი ისე არ ირეოდა, როგორც ჩემი ჩამოსვლის დღეს, ან იქნებ ირეოდა კიდეც, მაგრამ ჩემი განწყობა არ მაძლევდა ამის დანახვის უფლებას.

თვითმფრინავისკენ წავედი, როცა ვიღაც უცნობს დავეჯახე, ეს არანორმალურად ლურჯი თვალები ადრეც მენახა, ხო ეს ის იყო, ვისაც ოთხი წლის წინ ამავე ადგილზე ზუსტად ასევე შევეჯახე, უყურადღებო ვარ და მეტი არაფერი გავბრაზდი ჩემს თავზე, და მის ფორმას თვალი შევავლე. „ჰო რა თქმა უნდა, მაშინაც ასე ეცვა, ალბათ აქ მუშაობს.“, ჩემთვის  გამოვიტანე დასკვნები.

-I’m sorry young Lady! -მითხრა და თავი დახარა, ხელით უცებ ვანიშნე არაუშავს მეთქი სიტყვიერი პასუხი არც გამიცია, უკვე ვაგვიანებდი . სასწრაფოდ გავიქეცი თვითმფრინავისკენ.

ჩემს ადგილზე მოვიკალათე, წინ ხანგრძლივი მგზავრობა მელოდა და კომფორტულად უნდა მოვწყობილიყავი. ფანჯარაში წვიმის მსხვილი წვეთების გარჩევა არც ისე რთული იყო, სტიუარდესა გამოჩნდა, მორჩა… მე ვემშვიდობებოდი ჩემს ლონდონს, ჩემს ლამაზ ოთხ წელიწადს.

“Lady” ჩავიჩურჩულე ცოტა ხმამაღლა, ფიქრებში წასულმა, ამიერიდან აღარავინ მომმართავდა ასე, ამიერიდან სადაც მინდოდა იქ ვერ ვილაპარაებდი ჩემს საყვარელ ენაზე, ამიერიდან ზრდილობიანი ხალხი შემცირდებოდა, ამიერიდან ერთი ტიპის ხალხიდან მომიწევდა მეორე ტიპის ხალხთან შეგუება, ამიერიდან აღარავინ შემომთავაზებდა დესერტად ნამდვილ ინგლისურ პუდინგს, ამიერიდან ჩაიზე აღარ მიმიწვევდნენ და კიდევ იყო უამრავი რამ, რაც მე მხიბლავდა და ვეღარ იარსებებდა ჩემს გარშემო.

თვითმფრინავი ზანტად დაიძრა.

*           *            *

რამდენიმე საათიანი ფრენის შემდეგ აეროპორტში დავეშვით, მგზავრობამ მშვიდად ჩაიარა ყოველგვარი გაუთვალისწინებელი შემთხვევების გარეშე.

აეროპორტში მამა მელოდა.

-როგორ იმგზავრე სარა? -მკითხა ისე თითქოს თემას ეძებდა, ამდენხნიანი განშორების შემდეგ ცოტა გაუცხოვებულიყო.

-კარგად მა.. თქვენ როგორ ხართ? უჩემოდ ხომ არ მოიწყინეთ?

-ცოტა… -ჩაილაპარაკა მხნედ და მანქანისკენ გამიძღვა, თან ჩემს ვეებერთელა ჩემოდანს მიათრევდა. – დაგენანა შენი ოცნების ქალაქის დათმობა?

-კი.. ძალიან. – ვუთხარი გულახდილად და ამოვიოხრე.

-დედამ გადაწყვიტა სახლში დაგელოდოს, მგონი რაღაც გემრიელსაც დაგვახვედრებს.

მანქანიდან ვხედავდი ქუჩებს რომლებიც უკვე დიდი ხანი იყო არ მენახა, ცოტა არ იყოს ჩემს ასეთ რეაქციას არ ველოდი, მე ძალიან მყვარებია ჩემი უბანი. ადგილები სადაც ყოველდღე დავდიოდი, სკოლა, ყველაფერი ძველებურად იყო.

სახლში მთელი ოჯახი შეკრებილიყო, დღემ ასე თუ ისე მხიარულად ჩაიარა, უფრო მეგემრიელა დედას ნახელავები. ისინი არ შეცვლილიყვნენ, ლონდონი ძალიან მიყვარდა მაგრამ არა მათთან ყოფნაზე მეტად, მე იქ მომავლის პერსპექტივა მქონდა, იმ მომავლისა, რომელიც კაცმა არ იცის იარსებებდა თუ არა. აქ კი წარსული და უკვე აწმყო, რომელიც არსებობდა და მე შევიგრძნობდი მის არსებობას მე ისევ დავბრუნდებოდი ლონდონში, მაგრამ ახლა უკვე ვიცოდი რომ სახლში დაბრუნება ღირდა. იმ ქვეყნის გამო, რომელიც მომავალში ვერაფერს დამპირდებოდა არასწორი იქნებოდა ძვირფასი ადამიანების დათმობა.

*              *              *

მეორე დღეს სახლი დაცარიელდა.

ჩემს და-ძმებს საქმეები ქონდათ, მათ უკვე თავიანთი ცხოვრება აეწყოთ, ოჯახი და ბავშვები. მე დედასთან და მამასთან სრულიად მარტო ვრჩებდი. მხოლოდ ახლა მივხვდი, რომ მათ მთელი ამ დროის განმავლებაში ვჭირდებოდი. თითქოს უკვე მათი შვილები მათი ცხოვრების ნაწილი აღარ იყვნენ, თითქოს ეს ჯაჭვი გაწყდა. მათ უკვე მხოლოდ ერთმანეთიღა დარჩენოდათ ჯაჭვში.

თავი ცუდად ვიგრძენი, თითქოს მათ შრომა ვერ დავუფასე, თითქოს ჩემი წასვლით ისინი სრულიად მარტო დავტოვე, თითქოს მე დავუშვი ამ ჯაჭვის გაწყვეტა.

და მე ჩემ თავს დავპირდი რომ მე კიდევ დავბრუნდებოდი თანაც ხშირად, მხოლოდ იმიტომ, რომ ეს ჯაჭვი არ გაწყვეტილიყო მხოლოდ იმიტომ, რომ მე მათ წრეში ყოფნა მაბედნიერებდა. მხოლოდ იმიტომ, რომ ეს იყო რეალობა, რომელსაც 100 პროცენტით ვგრძნობდი.

On the edge of reality!

ოთახი სავსე იყო ნაცნობ-უცნობებით, მახსოვს დიდი ღუმელი და სიფრიფანა ფაიფურის ფინჯნები, მგონი ჩაის ვსვავდით. თბილი გარემო იყო, ვიღაც უცნობის ღიმილიც მახსოვს მერე, რაღაც სიცივისმაგვარმა დამიარა ტანში, თავადაც არ ვიცი რატომ ან როგორ, გარეთ გამოვვარდი, სახლი რომელიც დავტოვე არასოდეს მენახა, სახლიდან თითქოს ორი ნაბიჯიც არ გადამიდგამს, რომ სუნთქვა  შემეკრა ტრასა გადაჭედილი იყო ხალხით, მაგრამ ეს არ იყო ჩვეულებრივი სიტუაცია, ეს არ იყო ჩვეულებრივი ხალხი. ჰაერში ლივლივებდა  შუშის “კოლოფები” თავისი მიცვალებულებითურთ,  ჟრუანტელმა დამიარა.

ნეკროფობია კიდევ გაორმაგდა, გასამმაგდა… გაასმაგდა. უკან გავიხედე სახლი აღარ ჩანდა,  დასაბრუნებელი გზა აღარსად იყო, საშინელმა შიშმა შემიბყრო, ზურგზე ვიგრძენი თითქოს ვიღაც მათკენ მიჯიკებდა, მაგრამ შიშით ვერ მივიხედე, ეს რომ ისეთივე მოლივლივე მიცვალებული ყოფილიყო… არა! არა! არა! გაფიქრებაც არ მინდა! დაჟინებით დავიხედე დაბლა, მაგრამ რაც იქამდე იხილეს ჩემმა თვალებმა სრულიად საკმარისი აღმოჩნდა, მიცვალებულების ნაწილი დასახიჩრებული იყო, ზოგი სულ გაშავებული, არ ვიცი ეს რისგან იყო გამოწვეული და ჩემი ნეკროფობიის გადამკიდე სულაც არ მსურდა ამის გარკვევა.

უცბათ ეს ყველაფერი გაქრა და სასაფლაოზე აღმოვჩნდი. ხელები წელზე მაგრად შემოვიხვიე, ისე თითქოს საკუთარ თავს ვეხუტებოდი და ვამშვიდებდი. მე ჩვეულებრივ სასაფლაოზე არ ვიყავი, აქ მიცვალებულები მიწაზე ესვენა გამჭვირვალე კუბოებში, ჩემდა გაასაოცრად არცერთი მათგანი გახრწნილი არ იყო, ირგვლივ სხვადასხვა ფორმის შუშის კოლოფებს ვხედავდი, მინდოდა თვალებზე რამე მქონოდა ახვეული, თუნდაც ბრმა ვყოფილიყავი ორონდ ეს ყველაფერი არ დამენახა და არ დამემახსოვრებინდა. ერთ-ერთ “კოლოფში” დავინახე როგორ გაახილა თვალი ადამიანმა, არსაიდან მოსული ხალხი კი მას შემოეხვია და იქიდან გამოიყვანა.

არა ეს ვერ იქნებოდა რეალური, მაგრამ მე ამ ყველაფერს ისე რეალურად აღვიქვავდი!  მე ალბათ სადღაც რეალობის  ზღვარზე ვიყავი!

შუქმა თვალი მომჭრა, მე გვირაბში ვიდექი. ნუთუ ეს იყო ის საოცარი გვირაბი, რომელზეც ამდენს დაობენ, რომლის ბოლოსაც სინათლეა? სხვა რა დამრჩენოდა? შუქს  მივყევი. გასასვლელს თითქმის მივუახლოვდი, როცა ისევ დავინახე ის “კოლოფები” რომლებიც უკვე არანორმალურად მეზიზღებოდა. ჩემდა გასაოცრად არ შემშინებია, მეშინოდა მხოლოდ რამდენიმე მიცვალებულის, ხოლო დანარჩენები შიშს არ იწვევდნენ. სიბნელეში ჯერ მხოლოდ ჩემი ორი თვალი იცქირებოდა, მერე 4 მერე 6… 10… 20… რათქმაუნდა ისინი მე არ მაშინებდნენ, რადგან არ იყვნენ მიცვალებლები, ისინი შემთხვევით მოხვდნენ აქ…

საშინლად შემცივდა, ჩამობნელდა და…. მე უეცრად თვალები გავახილე, უკვე ჩემს ოთახში ვიყავი, საწოლში მოკუნტული, მეშინოდა შუქის ასანთებად ადგომის, ვგრძნობდი ნელ-ნელა ლოყები როგორ მისველებოდა. ვტიროდი, ალბათ იმიტომ რომ  ჩემს წარმოსახვაში არსებულმა ამ გვამებმა  შემაშინეს. მინდოდა დამვიწყებოდა რაც ვნახე მაგრამ უშედეგოდ, ტელეფონი ავიღე იმ იმედით რომ ვინმეს ეღივძებოდა, მაგრამ ერთადერთი ადამიანის გარდა ჩემთვის ვერავინ მოიცალა!

და დავიძინე, ქვეცნობიერად კი მეშინოდა, რომ შეიძლებოდა ეს კოშმარი გაგრძელებულიყო, რომ მე კიდევ ერთხელ აღმოვჩნდებოდი რეალობის კიდეში.